Van expat tot immigrant: wat het werkelijk betekent om je in het buitenland te vestigen

Wanneer gebeurt dat dan? Op het moment dat je niet langer als expat wordt gezien, maar als immigrant wordt bestempeld?

Wanneer is het niet langer acceptabel om de lokale taal niet te spreken? Wanneer wordt er van je verwacht dat je lokale vrienden hebt, een lokale partner of een baan bij een nationaal bedrijf in plaats van een multinational? Wanneer stoppen mensen met het zoeken naar excuses voor je culturele verschillen en beginnen ze te verwachten dat je integreert? En wat betekent dat eigenlijk voor je identiteit, je zelfvertrouwen en je welzijn?

Het woord 'immigrant' zit vol tegenstrijdigheden. Technisch gezien beschrijft het iemand die in het buitenland is geboren of wiens ouder in het buitenland is geboren. Maar sociaal gezien roept het vaak aannames op over anders zijn. Terwijl 'expat' wordt gezien als een wereldburger die ambitieus, mobiel en succesvol is, wordt het woord 'immigrant' vaak geassocieerd met druk om te assimileren, verlies van status of zelfs vooroordelen. Het is een subtiele maar krachtige verschuiving in hoe anderen je zien, en veel expats beginnen dit na verloop van tijd te voelen.

De eeuwige expat

Sommige mensen blijven, zelfs na jaren in het buitenland, leven als expats. Ze spreken hun moedertaal, onderhouden vooral contact met andere internationale bewoners en vermijden het om zich ergens te vestigen. Ze aarzelen misschien om een huis te kopen of een lokale carrière na te streven, omdat het idee om te vertrekken nog steeds mogelijk lijkt. Tegelijkertijd voelen ze zich gevangen. Ze blijven om goede redenen, maar zonder zich volledig te binden. De ooit zo opwindende expat-levensstijl wordt steeds moeilijker vol te houden naarmate vriendschappen veranderen en de lokale gemeenschap hun geduld met de afstandelijkheid verliest. Uiteindelijk kan dit leiden tot eenzaamheid, onzekerheid en de stille angst dat het leven zonder hen verdergaat.

De immigrantenervaring

Anderen kiezen ervoor om zich aan te passen aan hun nieuwe thuis. Ze leren de taal, sluiten vriendschappen met de lokale bevolking en laten hun kinderen naar lokale scholen gaan. Ze omarmen nieuwe gewoonten en passen hun dagelijks leven aan een andere cultuur aan. Zelfs met deze inspanningen kunnen ze zich nog steeds buitenstaanders voelen. Hun accent blijft, hun culturele gebruiken verschillen en hun waarden komen niet altijd overeen. Zelfs degenen die succesvol lijken in hun werk of sociale leven kunnen zich geïsoleerd of onbegrepen voelen. Ze durven misschien niet openlijk over hun problemen te praten, omdat ze niet zeker weten of ze gehoord of geaccepteerd zullen worden.

In mijn werk als psychotherapeut met expats en immigranten in Lissabon en de rest van Portugal zie ik deze emotionele reis vaak. Of iemand nu net is aangekomen of hier al meer dan tien jaar woont, de innerlijke vragen over identiteit, erbij horen en emotionele veiligheid blijven aanwezig.

In therapie onderzoeken we deze vragen samen. We praten over je wensen, je keuzes, je verantwoordelijkheidsgevoel en je recht om te bepalen hoe je wilt leven. We kijken naar wat je helpt om je gegrond te voelen, wat je tegenhoudt en wat je in staat stelt om verbinding te maken met anderen zonder je gevoel van eigenwaarde te verliezen. Of je jezelf nu als expat of immigrant beschouwt, het belangrijkste is dat je keuzes maakt die bij jou passen.

Je hoeft niet aan andermans definitie te voldoen om erbij te horen. Je mag leven op een manier die jouw groei en welzijn bevordert.